Kağıthane Yün, İpek ve Shaggy Halı Yıkama

Yün bir protein lifidir; yüzeyi mikroskopta balık pulu gibi dizilmiş kütikül tabakasıyla kaplıdır. Sıcak su ve alkali ortamda bu pullar açılır, üzerine mekanik hareket eklendiğinde birbirine kilitlenir. Ortaya çıkan keçeleşme geri alınamaz; halı büzülür, yüzey sertleşir. Yünü esnek tutan doğal yağ, yani lanolin, agresif alkali ürünlerle birlikte lifi terk eder. Lanolini azalan halı basınç altında çabuk ezilir, tutumu odunlaşır.

İpekte tablo bir adım daha kırılgandır: lif ıslandığında zayıflar, boyası oynamaya yatkındır, düzensiz su teması kenarı belli bir hale bırakır. Shaggy halıda ise asıl konu kimya değil geometri. Islanan uzun havlar birbirine sarılır; yanlış kurutulan bir shaggy'nin tabanı yapışık ve sert kalır. Çeliktepe, Yeşilce ve Seyrantepe adreslerinden gelen bu üç grubu aynı partide toplamıyoruz.

Renk akması yıkamadan önce ölçülür

Renk akmasını, yani migrasyonu tahmin etmiyoruz; deniyoruz. Nemli beyaz pamuklu bir bez koyu boyalı bölgeye kısa süre bastırılır; bez renk alıyorsa o halı ayrı işlem grubuna geçer. Bu halılarda su ılıktan aşağı tutulur, temas süresi kısaltılır, durulama sonrası su alma bekletilmeden yapılır. Islak bekleyen halıda boya kılcal hareketle açık zeminlere yürür, iz kalıcı olur.

pH tarafı da lif cinsine bağlı. Yün ile ipekte nötre yakın, gerekirse hafif asidik ortam çalışılır; alkali ortam bu liflerin yüzeyini matlaştırır. Piyasada bambu diye geçen halıların çoğu aslında viskoz, yani rejenere selüloz lifidir; ıslakken belirgin biçimde zayıflar ve bölgesel ıslatmayı kaldırmaz. Kilimde hav olmadığı için akan tek bir renk bütün deseni bozar; Yahya Kemal ve Telsizler'den gelen kilimleri tek başına yıkıyoruz.

• Nemli beyaz bez ile renk akması denemesi, gerekirse ayrı parti
• Yün ve ipekte nötre yakın ürün, ılık su, kısa temas
• Viskoz esaslı bambu halıda kontrollü su, tüm yüzeye eşit uygulama
• Shaggy: kurumadan önce havın ayrılması, tabandan hava verilmesi
• Kilimde saçak sabitleme, tek parti yıkama

Havın taranması ve saçağın elden geçmesi

Shaggy halıda hav, kuruma başlamadan önce ayrılır. Islakken birbirine sarılmış iplikler kurudukça o hâliyle sertleşir, sonradan tarandığında ise kopma riski artar. Bu nedenle su alma sonrası hav tabandan havalandırılır, yönü tek yöne yatırılır ve kuruma bittiğinde geniş dişli tarakla açılır. Hamidiye ve Harmantepe adreslerinden gelen uzun havlı halılarda bu adım, yıkamanın kendisi kadar sonucu belirler.

Saçak dokumanın süsü değil, çözgü ipliklerinin devamıdır; zorlandığında dokumayı da açar. İşleme girmeden önce gevşemiş düğümler sabitlenir, kopmuş bölgeler not edilir. Kalın yün ve el dokuması halılar askıda değil, yatay veya destekli konumda kurutulur: ıslak yün kuru ağırlığının katlarına çıkar ve bu yük dokumayı kendi ekseninde uzatır. Halınızın cinsinden emin değilseniz arka yüzünün fotoğrafını gönderin.

Kağıthane mahalleleri

Kağıthane ilçesindeki 19 mahallenin tamamında alım ve teslim yapıyoruz: