Çatalca Yün, İpek ve Shaggy Halı Yıkama

El dokuması bir halının kimliği ters yüzünde okunur; düğümler tek tek sayılabilir, desen arkada da nettir. Böyle bir halıda karar, ürün seçmekle değil, lifin kaç dereceye ve ne kadar mekanik etkiye izin verdiğini bilmekle başlar. Bahşayiş, Çanakça ve Kestanelik adreslerinden aldığımız yün ile ipek halıları bu nedenle ayrı sıraya alıyoruz.

Yünün yüzeyi pulcuklu bir tabakayla kaplıdır. Su ısındıkça ve ortam alkaliye kaydıkça bu pulcuklar açılır, mekanik hareketle birbirine kenetlenir; ortaya çıkan keçeleşme geri alınamaz. Lifi esnek tutan lanolin de sert ürünle birlikte akıp gider, halı elde sertleşmiş ve mat gibi durur. Dağyenice ile Yaylacık'tan gelen yün halılarda ılık su, nötre yakın pH ve ölçülü hareket sınırının dışına çıkmıyoruz.

Renk akması ve ısı sınırı nasıl ölçülür

Yıkama öncesi migrasyon denemesi yapılır: koyu ve açık renklerin komşu olduğu yere nemli beyaz bez bastırılır, bez renk aldıysa boya suda gezmeye hazır demektir. Bu halı düşük ısıda, kısa temas süresiyle ve tek başına işlenir. Kök boyalı kilimlerde deneme kenar şeritlerinde de tekrarlanır, çünkü desen dönüşlerinde farklı iplikler kullanılmış olabilir.

İpekte lif ince, ıslak mukavemet düşüktür; su miktarı ve süre kısılır. Bambu adıyla satılan halıların büyük kısmı viskoz esaslıdır, yani rejenere selüloz; ıslakken kolay ezilir, düzensiz ıslatılan yerde hale sınırı bırakır. Bu yüzden bölgesel değil, tüm yüzeye eşit uygulama yapılır. Aydınlar ve İzzettin taraflarından gelen bu halılarda kurutma da yatay düzlemde ilerler.

• Nemli beyaz bezle renk haslığı denemesi, koyu-açık sınırlarında tekrar
• Yünde ılık su, nötre yakın pH, sınırlı mekanik hareket
• İpek ve viskozda kısa temas, kontrollü su miktarı
• Kilimde atkı-çözgü gerginliğinin ve kenar örgüsünün korunması

Shaggy havı ile saçak ayrı ele alınır

Shaggy halıda sorun kimyadan çok geometriktir. Uzun havlar ıslanınca kendi ağırlığıyla yatar, birbirine dolanır; hatalı kurutulursa tabanda yapışık bir tabaka oluşur ve halı bir daha kabarmaz. Bu yüzden su alındıktan sonra hav tek yöne taranır, tutamlar açılır, kuruma bu açık haldeyken tamamlanır. Örencik ve Belgrat adreslerinden gelen uzun havlı halılarda tarama işlemi atlanmaz.

Saçak halının en yorulan parçasıdır; çözgü iplikleri burada serbest kalır. Düğüm çözülmesi, kısalma ve sararma çoğunlukla fazla çekmeden ya da yanlış üründen doğar. Saçaklar gövdeden ayrı olarak elden geçirilir, taranarak düzleştirilir, kuruma sırasında düz tutulur. Halınızda kopmuş saçak veya açılmış overlok varsa alım sırasında gösterin; işlem sırasını buna göre planlıyoruz.

Çatalca mahalleleri

Çatalca ilçesindeki 37 mahallenin tamamında alım ve teslim yapıyoruz: