Adalar Yün, İpek ve Shaggy Halı Yıkama

Hassas lifin en büyük düşmanı yanlış sıcaklıkla yanlış kimyasalın buluşmasıdır. Yün, sıcak suda ve alkali ortamda pul katmanlarını açar; ilmekler birbirine kilitlenir, halı keçeleşir ve eni daralır. Bu yüzden yün halıda ılık suyun altında kalınır, hafif asidik ortam korunur, durulama sonunda lif yeniden nötrlenir. İpek ise mekanik baskıya karşı savunmasızdır; sert fırça ipliğin ışığı kırma açısını bozar ve yüzey donuklaşır.

Adalar'da ikinci sorun taşımanın kendisidir. İskeleye inen yolda halı ıslak kalmamalı, deniz serpintisi alıp lekelenmemelidir; bu nedenle hassas parçalar örtülü rulo içinde ve kuru hâlde nakledilir. Jüt tabanlı halılarla dokuma kilimler nemi hızla emer, kıyı havasında bekletildiğinde taban ipliğinde küf başlar. Bu grup tesise girdiği gibi kuru işleme alınır, ıslak bekleme süresi en kısa tutulur.

Nizam ve Heybeliada'da yün, ipek ve yolluk bakımı

Nizam çevresindeki ahşap köşklerde el dokuma yün halılar geniş salonlarda serili durur; yaz boyunca açık pencereden giren polen ve toprak zerresi ilmek dibine oturur. Bu halılarda önce kuru toz alma tekrarlanır, sonra düşük devirli yumuşak fırça ile tek yönlü tarama yapılır. Çekme riskini ölçmek için kenar ölçüsü yıkama öncesi ve sonrası karşılaştırılır.

Heybeliada'nın ahşap merdivenli evlerinde ince yolluklar ve ipek dokumalar yoğun kullanılır. Yollukta arka taban çoğu kez pamuk astarlıdır, çekmeyi engellemek için gergin sabitlemeli kurutma gerekir. İpek halıda ise durulama soğuk suyla yapılır, su santrifüjde düşük devirde alınır ve parlaklık yeniden kazandırılana kadar hav elle yatırılır.

• Yünde ılık su, hafif asidik ortam ve keçeleşmeye karşı kısa temas
• İpekte yumuşak fırça, soğuk durulama, düşük devirli su alma
• Bambu ve pamukta lif şişmesini dengeleyen kademeli kurutma
• Kilimde boya akmasını sınırlayan ayrı tekne ve renk ayrımı

Kınalıada ve Burgazada'da shaggy, kilim ve jüt sorunları

Kınalıada'daki apartman salonlarında uzun havlı shaggy halılar yaygındır. Uzun iplikler ağırlaşınca kök tarafına yatar; hav yatması yalnızca yıkamayla açılmaz. Bu halılarda su alma sonrası halı yüzü yukarı serilir, tarak yönü döndürülerek iplik dikleştirilir, kuruma tamamlanana kadar tarama aralıklı biçimde sürdürülür.

Burgazada'da bodrum ve giriş katı depolarında kışlayan kilimlerle jüt halılar rutubet yüklü gelir. Jütte küflenmenin önü, su ile temasın azaltılıp emici kuru işlemin öne çıkarılmasıyla alınır. Kilimde ise atkı ve çözgü ipliği farklı boyanmış olabilir; renkler ayrı ayrı denenir, akma görülürse yıkama düşük sıcaklıkta ve tek geçişte tamamlanır.

Adalar mahalleleri

Adalar ilçesindeki 4 mahallenin tamamında alım ve teslim yapıyoruz: