Pendik Yün, İpek ve Shaggy Halı Yıkama

Pendik'in kuzeyindeki Emirli, Kurtdoğmuş ve Göçbeyli gibi köy yerleşimlerinde el dokuması yün kilim ile yün halı hâlâ yaygın kullanılıyor. Bu evlerde soba kurumu, bahçe toprağı ve odun tozu lifin içine karışıyor; yün doğal yağını kaybetmeden temizlenmesi gereken bir lif olduğu için burada program sert değil ölçülü kurulur. Ballıca tarafından gelen kilimlerde ayrıca ip boyasının suyla hareket etme eğilimi görülür, bu yüzden kilimler yün halılarla aynı küvete alınmaz.

Merkeze yakın taraf farklı bir tablo çiziyor. Ahmet Yesevi ile Ertuğrul Gazi'deki dairelerde salon dokuması sık sık ipek karışımlı ince halı, çocuk odasında ise uzun havlı shaggy oluyor. İpekte asıl risk kir değil; yanlış fırça ve yüksek sıcaklıkla kaybedilen yüzey parlaklığıdır. Shaggy'de ise havın yatması ve dibinde sıkışan tozun dışarı çıkmaması sorun yaratır. Güllü Bağlar ile Sapan Bağları'nın eğimli sokaklarındaki dairelerden gelen yolluklarda taban kauçuğunun ısıya duyarlı olduğunu hesaba katıyoruz.

Pendik'te lif tipine göre değişen yıkama ayarı

Yünde iki tehlike vardır: sıcak su ile mekanik hareketin birleştiği yerde keçeleşme, aşırı ıslanma ve hızlı kurutmanın birleştiği yerde de çekme. Bu nedenle yün halılar ılık suda, nötre yakın ya da hafif asidik pH aralığında, yumuşak fırçayla çalışılır ve santrifüj devri düşük tutulur. İpek ve bambu karışımlarında sıcaklık daha da düşürülür, fırça yerine akan su ve el yardımıyla hav yönünde yüzey temizliği tercih edilir.

Pamuk dokumalar ve kilimler su çektiğinde ağırlaşıp uzayabildiği için askıda değil düz zeminde, ağırlığı dağıtılmış biçimde kurutulur. Shaggy'de uzun hav önce mekanik olarak açılır, yıkamadan sonra ise tarakla hav yönü verilerek kurutulur; aksi hâlde iplikler birbirine yatık kalır. Jüt ve sisal gibi bitkisel lifler suyla temas süresini en kısa tutmayı gerektirir, çünkü içte kalan nem küf ve saman kokusuna dönüşür.

• Yün: ılık su, düşük devir, yumuşak fırça; keçeleşme ve çekmeye karşı ölçülü mekanik hareket
• İpek ve bambu: soğuğa yakın su, fırçasız yüzey temizliği, parlaklığı koruyan hav yönünde kurutma
• Shaggy ve yolluk: havın mekanik açılması, tarakla yön verme, taban kauçuğunu zorlamayan sıcaklık
• Kilim ve jüt: renk haslığı sonrası tek başına yıkama, kısa su teması, düz zeminde hızlı kuruma

Kurna, Sülüntepe ve Orhangazi'den gelen dokumalarda ön kontrol

Kurna ve Sülüntepe yönündeki bahçeli evlerde halılar toprak ve bitki artığıyla birlikte geliyor; bu tanecikli kir yıkama küvetine girmeden mekanik olarak alınmazsa lifin içinde aşındırıcı gibi davranır. Aynı bölgeden gelen yün kilimlerde saçak uçlarının çözülmüş olması sık görülür, dikiş sabitlenmeden suya sokulmaz. Evcil hayvan tüyü bulunan dokumalarda ise tüy yıkamadan önce özel tarakla çıkarılır, çünkü ıslandığında lifin arasına daha da gömülür.

Orhangazi tarafındaki eski apartman dairelerinden gelen ipek karışımı halılarda geçmişte ev şartlarında yapılmış müdahalelerin izine sıkça rastlıyoruz: sirke, çamaşır sodası veya bulaşık deterjanı kullanılmış bölgelerde renk solmuş, hav sertleşmiş olur. Bu alanları önce nötrleyip lif esnekliğini geri kazandırmaya çalışıyor, sonuçta hangi bölgenin eski hâline dönmediğini teslimde açıkça gösteriyoruz. Kurutma sonunda hav yönü kontrol edilir, halı rulo hâlinde paketlenir.

Pendik mahalleleri

Pendik ilçesindeki 35 mahallenin tamamında alım ve teslim yapıyoruz: