Tuzla Yorgan ve Battaniye Yıkama

Yorgan ve battaniyede belirleyici olan kılıf değil içindeki dolgu. Aydınlı'daki blok dairelerin küçük balkonlarında kalın yorganı havalandırmak zor, bu yüzden nem dolgunun içinde uzun süre kalıyor. İstasyon Mahallesi çevresindeki bodrum depolarında mevsim dışı saklanan yorganlar rutubet kokusu alıyor. Akfırat ve Tepeören'in geniş evlerinde ise çift kişilik kalın ebatlar yaygın; bunlar ev makinesinde sıkışıp dolgusu bir kenara kayıyor. Bu ürünler geniş hacimli makinelerde ayrı ayrı yıkanıyor.

Teslim alırken ürünün etiketini, kapitone dikişinin durumunu ve dolgunun elle bastırıldığında verdiği tepkiyi kaydediyoruz. Evliya Çelebi'ndeki dolaplarda uzun süre kapalı kalan battaniyelerde toz akarı ve küflü koku birlikte görülüyor; bunlarda yıkama öncesi mekanik toz alma yapılıyor. Orta Mahallesi'nin eski yapılarındaki yüksek tavanlı odalarda hâlâ yün dolgulu yorgan kullanılıyor, yün ayrı hatta gidiyor. Postane tarafındaki kıyı dairelerinde ise kaz tüyü dolgular daha nemli geliyor.

Tuzla'dan gelen yorganda dolgu cinsine göre işlem

Elyaf dolgu su tutmayan sentetik liflerden oluşuyor; asıl riski yıkama sırasında topaklanma. Bunu önlemek için tambur devri düşük tutuluyor ve dolgu yıkama sonrası elle dağıtılıyor. Kaz tüyünde tüy gövdesindeki doğal yağ korunmak zorunda, aksi halde tüy kırılıp hacmini yitiriyor; bu nedenle nötre yakın pH ve ılık su kullanılıyor.

Yün dolguda keçeleşme riski öne çıkıyor; su ılık, hareket az, kurutma düz zeminde oluyor. Kapitone hattı yıkamadan önce yoklanıyor, gevşemiş dikiş varsa sabitleniyor, yoksa dolgu bölmeler arasında geçip bir uçta yığılıyor. Kurutmada kritik nokta yüzeyin değil çekirdeğin kuruması; kılıf ele kuru gelse de içeride nem kalabiliyor. Bu yüzden dolgu farklı noktalardan bastırılarak yoklanıyor.

• Etiket okuma, dolgu cinsi ayrımı ve kapitone hattı yoklaması
• Elyafta düşük devir, tüyde nötre yakın pH ve ılık su
• Yün dolguda az hareket, düz zeminde kurutma
• Çekirdek nemi bastırılarak yoklanıyor, paketleme sonra yapılıyor

Yayla ve Postane'de mevsim değişiminde uyku tekstili

Yayla yönündeki üst kat dairelerde yorganlar yazın çatı arası sıcağında bekliyor; sıcak ve kapalı ortam dolguda ter kalıntısını sertleştiriyor. Postane ile kıyıya yakın adreslerde ise bağıl nem yüksek olduğu için battaniye yünü ağırlaşıyor. İki durumda da dolgu yıkamadan önce havalandırma odasında açılıyor.

Alım sırasında yorgan vakumlu torbaya sıkıştırılmıyor; hacmi bozulmadan katlanıp geniş bir örtüye sarılıyor. Teslimde ürün nefes alabilen kılıf içinde bırakılıyor, dolabına konmadan önce kısa süre açıkta bekletilmesi öneriliyor. Battaniyelerde hav yönü tek yöne taranıyor, kapitone yorganda bölme içindeki dolgular elle eşitleniyor.

Tuzla mahalleleri

Tuzla ilçesindeki 17 mahallenin tamamında alım ve teslim yapıyoruz: